Naar de inhoud
Storingsdienst 085 045 0008 info@nergywise.nl LinkedIn
&nergyWise Plan een intake
085 045 0008 info@nergywise.nl Produktieweg 8, 9301 ZS Roden
Gebouwautomatiseringssysteem in een technische ruimte
Home / Kennisbank / Regelgeving

GACS-plicht: wat de 290 kW-grens in de praktijk betekent

12 augustus 2026 6 min lezen Door het team van &nergyWise
Regelgeving

De verplichting geldt sinds 1 januari 2026. Toch weten veel gebouweigenaren nog niet of ze eronder vallen. Zo bepaalt u dat, en dit is wat er daarna van u wordt gevraagd.

Sinds 1 januari 2026 moeten alle utiliteits- en niet-residentiële gebouwen met een klimaatinstallatie met een verwarmings- of koelvermogen van 290 kW of meer beschikken over een gebouwautomatiserings- en controlesysteem, kortweg GACS. De regel komt uit de Europese richtlijn voor energieprestatie van gebouwen en is in Nederland vertaald naar het Bouwbesluit.

In gesprekken merken we dat de vraag zelden is of men iets moet, maar eerder wat er precies bedoeld wordt. Drie misverstanden komen steeds terug.

Misverstand 1: “Wij hebben al een gebouwbeheersysteem, dus we voldoen”

Een regeling die klepstanden aanstuurt is nog geen GACS. De richtlijn vraagt om een systeem dat het energieverbruik continu registreert, analyseert, en op basis daarvan kan bijsturen. Ook moet het afwijkingen in de installatieprestaties signaleren en melden bij de beheerder.

Veel bestaande systemen registreren wel iets, maar doen er niks mee. Er is geen benchmark, er komt geen melding en niemand kijkt naar de trends. Dan mist u het deel waar het de wetgever juist om te doen is.

Misverstand 2: “290 kW haal ik niet”

De grens gaat over het totale opgestelde nominale vermogen van het systeem, niet over de grootste ketel. Twee ketels van 160 kW zitten er samen ruim overheen. Verwarming en koeling worden apart beoordeeld, dus u kunt op één van beide onder de grens blijven en op de andere niet.

Kijk ook naar ventilatie; waar verwarming en koeling met de luchtbehandeling zijn gecombineerd, telt dat mee in de beoordeling van het systeem.

De vraag is niet of het systeem data verzamelt, maar of iemand er iets mee doet.

Misverstand 3: “We wachten tot 2030”

Op 1 januari 2030 wordt de drempel verder verlaagd naar 70 kW en worden de eisen aan monitoring aangescherpt. Wachten betekent dat u straks in één keer moet investeren, in een markt waar de vraag naar regeltechnici alleen maar toeneemt. Wie nu ombouwt, kan de stap naar 2030 grotendeels meenemen in hetzelfde project.

Dat geldt zeker als u nog op Priva HX draait. De technische ondersteuning daarvan stopt eind 2026. Als u die conversie toch al moet plannen, is het logisch om de GACS-datapunten daar meteen in mee te nemen.

Zelf een eerste inschatting maken

Loop deze vier vragen langs:

  • Wat is het totale nominale vermogen voor verwarming? En voor koeling?
  • Registreert uw systeem energiegebruik per installatiedeel, of alleen op de hoofdmeter?
  • Krijgt iemand een melding als het rendement wegzakt, of ziet u dat pas op de jaarafrekening?
  • Kunt u aantonen wat het systeem doet, als het bevoegd gezag ernaar vraagt?

Twee keer nee betekent bijna altijd dat er werk aan de winkel is.

Wat wij doen

We beginnen met een scan op locatie: opgesteld vermogen, bestaande regeling, beschikbare datapunten en wat er nu al wordt vastgelegd. Daaruit volgt een overzicht van het gat tussen uw situatie en de eis, met een kostenraming en een plan van aanpak. Vaak blijkt een deel van de datapunten al aanwezig en is het vooral een kwestie van goed ontsluiten en rapporteren.

Wilt u weten waar u staat? Vraag een GACS-scan aan of bel 085 045 0008.